آینده بافتهای ناکارآمد شهری یکی از مهمترین موضوعات راهبردی پیش روی نظام برنامهریزی و مدیریت شهری کشور است. حدود ۱۷۰ هزار هکتار محدوده ناکارآمد شهری در کشور شناسایی شده و حدود ۲۰ میلیون نفر در حدود ۲.۷ میلیون واحد مسکونی واقع در این محدودهها سکونت دارند و بخش مهمی از سرمایههای انسانی، اجتماعی و فرهنگی شهرها را در خود جای دادهاند.
در این زمینه، مجید روستا عضو هیات مدیره شرکت بازآفرینی شهری ایران اظهار داشت: روندهای جمعیتی، اقتصادی و محیطزیستی در سالهای آینده میتواند شرایط این محلات را به شکل قابل توجهی تحت تأثیر قرار دهد.
وی گفت: تغییر ساختار خانوارها، سالمندی جمعیت، تداوم مهاجرتهای درونسرزمینی، تشدید تنشهای اقلیمی، کمبود منابع آب، فرونشست زمین و نوسانات اقتصادی از جمله عواملی هستند که آینده این محدودهها را شکل خواهند داد. از سوی دیگر، پیشرفت فناوری، تحول الگوهای اشتغال و تغییر سبک زندگی شهری نیز فرصتها و چالشهای جدیدی را ایجاد میکنند.
روستا خاطرنشانکرد: به همین دلیل آینده بافتهای ناکارآمد صرفا به میزان نوسازی ساختمانها وابسته نیست، بلکه به کیفیت حکمرانی شهری، توان اقتصادی شهرها، میزان مشارکت مردم و قدرت نظام برنامهریزی کشور در مدیریت این تحولات بستگی خواهد داشت.
وی معتقد است: آینده بافتهای ناکارآمد در ایران به شدت وابسته به نحوه مواجهه ما با سه ابرچالش ملی یعنی تغییرات جمعیتی، تغییرات اقلیمی و تحولات اقتصادی است.
این عضو هیات مدیره شرکت بازآفرینی شهری ایران گفت: در افق پیشرو، بازآفرینی دیگر فقط برنامهای برای نوسازی بافت فرسوده نخواهد بود. بازآفرینی بهتدریج به مهمترین ابزار مدیریت فقر شهری، مدیریت ریسک، تحقق عدالت فضایی و ارتقای تابآوری شهرها تبدیل خواهد شد.
وی تاکید کرد: چشمانداز مطلوب آن است که محلات هدف بازآفرینی از «کانون مساله» به «کانون فرصت» تبدیل شوند؛ محلاتی که به جای تولید فقر، تولید سرمایه اجتماعی، اشتغال، هویت و کیفیت زندگی کنند.
روستا در پایان خاطرنشانکرد: مهمترین مأموریت نسل جدید بازآفرینی شهری ایران، نه ساختن ساختمانهای جدید، بلکه ساختن «محلات تابآور، عادلانه، مولد و زیستپذیر» است. اگر این هدف محقق شود، بازآفرینی شهری میتواند به یکی از مؤثرترین سیاستهای توسعه پایدار کشور در دهه آینده تبدیل شود.
