به گزارش سکان نیوز، سالهاست که آمار بیکاری به یکی از مهمترین شاخصهای اقتصادی کشور تبدیل شده است. هر بار که گزارشهای رسمی منتشر میشود، نگاهها به نرخ بیکاری دوخته میشود؛ اما شاید سؤال مهمتر این باشد که آیا مشکل اصلی اقتصاد ایران، کمبود فرصت شغلی است یا کمبود شغلهایی که بتوان با آن زندگی کرد؟
در سالهای اخیر، بسیاری از واحدهای تولیدی، کارخانهها و کارگاههای صنعتی از دشواری جذب نیروی کار سخن گفتهاند. از سوی دیگر، هزاران جوان تحصیلکرده همچنان در جستوجوی شغل هستند. این دو واقعیت ظاهراً متناقض، یک پیام روشن دارد؛ بازار کار ایران با یک ناهماهنگی جدی روبهروست.
کارفرمایان از کمبود نیروی متخصص، کاهش تمایل به اشتغال در برخی مشاغل و مهاجرت نیروهای ماهر گلایه دارند. در مقابل، جویندگان کار معتقدند بسیاری از فرصتهای شغلی موجود، با هزینههای واقعی زندگی همخوانی ندارند و امنیت شغلی یا چشمانداز پیشرفت روشنی ارائه نمیکنند.
در این میان، نظام آموزش مهارتی نیز با یک چالش اساسی مواجه است. هنوز در بسیاری از موارد، آموزشها متناسب با نیاز واقعی صنایع، فناوریهای نوین و اقتصاد آینده طراحی نشدهاند. نتیجه آن است که بخشی از فارغالتحصیلان، مهارت لازم برای ورود سریع به بازار کار را ندارند و بخشی از کارفرمایان نیز نیروی موردنیاز خود را پیدا نمیکنند.
مسئله فقط اشتغال نیست؛ کیفیت اشتغال است. اگر فرصتهای شغلی از درآمد کافی، امنیت شغلی، آموزش مستمر و امکان ارتقای حرفهای برخوردار نباشند، طبیعی است که بخشی از نیروی کار به دنبال مهاجرت، تغییر شغل یا خروج از بازار کار باشد.
ایران برای عبور از این وضعیت، بیش از هر زمان دیگری به پیوند واقعی میان آموزش، صنعت و بازار کار نیاز دارد. اصلاح نظام مهارتآموزی، تقویت همکاری میان مراکز آموزشی و بنگاههای اقتصادی، افزایش بهرهوری و ایجاد مشاغل پایدار، میتواند بخشی از این شکاف را کاهش دهد.
شاید زمان آن رسیده باشد که به جای تمرکز صرف بر تعداد فرصتهای شغلی، کیفیت آنها را نیز به یکی از شاخصهای اصلی سیاستگذاری تبدیل کنیم. اقتصادی که نتواند نیروی انسانی متخصص خود را حفظ کند، دیر یا زود با کاهش بهرهوری، افت تولید و از دست رفتن سرمایه انسانی روبهرو خواهد شد.
سؤال سکان نیوز
اگر هزاران فرصت شغلی وجود دارد، چرا همچنان بسیاری از جوانان در جستوجوی کار هستند؟ پاسخ این پرسش، شاید مهمتر از هر آمار رسمی درباره نرخ بیکاری باشد.
