مهارت‌آموزی روی کاغذ؛ اشتغال در انتظار تحول/چرا آموزش فنی و حرفه‌ای مازندران از بازار کار عقب مانده است؟
مهارت‌آموزی روی کاغذ؛ اشتغال در انتظار تحول/چرا آموزش فنی و حرفه‌ای مازندران از بازار کار عقب مانده است؟
سکان نیوز: سال‌هاست از «مهارت‌محوری» به‌عنوان راه نجات اقتصاد، کاهش بیکاری و توسعه تولید سخن گفته می‌شود؛ اما پرسش اساسی اینجاست که آیا آموزش‌های فنی و حرفه‌ای در مازندران توانسته‌اند خود را با نیازهای واقعی بازار کار همگام کنند؟

به گزارش سکان نیوز، واقعیت آن است که فاصله میان آموزش و اشتغال همچنان یکی از مهم‌ترین چالش‌های این حوزه است. بسیاری از مهارت‌آموزان پس از پایان دوره‌ها، با بازاری روبه‌رو می‌شوند که مهارت‌های متفاوتی مطالبه می‌کند؛ مهارت‌هایی که گاه در کارگاه‌های آموزشی جایگاه پررنگی ندارند یا با فناوری‌های روز فاصله گرفته‌اند.

از سوی دیگر، بخشی از تجهیزات آموزشی نیازمند نوسازی است. در دنیایی که فناوری با سرعتی چشمگیر در حال تحول است، نمی‌توان انتظار داشت با امکانات قدیمی، نیروی انسانی متناسب با صنایع نوین تربیت شود. امروز هوش مصنوعی، اتوماسیون، انرژی‌های نو، اقتصاد دیجیتال و کشاورزی هوشمند دیگر موضوعاتی آینده‌نگر نیستند؛ بلکه نیاز امروز بازار کار هستند.

چالش مهم دیگر، ارتباط نه‌چندان مؤثر میان مراکز آموزشی و بخش خصوصی است. اگر صنعت، تولیدکننده و کارفرما در طراحی و اجرای دوره‌های مهارتی نقش پررنگ‌تری نداشته باشند، خروجی آموزش‌ها نیز با نیاز واقعی بنگاه‌های اقتصادی فاصله خواهد داشت. آموزش زمانی موفق است که کارگاه آموزشی به امتداد محیط واقعی کار تبدیل شود.

در کنار این مسائل، توزیع امکانات آموزشی نیز نیازمند بازنگری است. برخی شهرستان‌ها همچنان از کمبود رشته‌های تخصصی، تجهیزات مناسب و دسترسی به آموزش‌های نوین رنج می‌برند. عدالت آموزشی تنها به معنای وجود یک مرکز آموزشی نیست؛ بلکه دسترسی برابر به آموزش باکیفیت و به‌روز است.

از سوی دیگر، آموزشگاه‌های آزاد فنی و حرفه‌ای نیز با مشکلاتی مانند افزایش هزینه‌های جاری، دشواری تأمین تجهیزات، تغییرات مقررات و کاهش توان اقتصادی برخی متقاضیان مواجه‌اند. این وضعیت می‌تواند بر کیفیت آموزش و انگیزه سرمایه‌گذاری در این بخش اثر بگذارد.

اما شاید مهم‌ترین چالش، نبود یک نقشه راه بلندمدت برای توسعه مهارت‌آموزی متناسب با ظرفیت‌های استان باشد. مازندران در گردشگری، صنایع غذایی، شیلات، کشاورزی، صنایع چوب، خدمات و اقتصاد دریامحور مزیت‌های فراوانی دارد، اما هنوز این مزیت‌ها به‌طور کامل در طراحی دوره‌های مهارتی و برنامه‌ریزی آموزشی منعکس نشده‌اند.

آموزش فنی و حرفه‌ای زمانی می‌تواند موتور محرک اشتغال باشد که از نگاه صرفاً آموزشی فاصله بگیرد و به حلقه اتصال میان آموزش، تولید و اشتغال تبدیل شود. تحقق این هدف، نیازمند سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها، به‌روزرسانی تجهیزات، بازنگری در سرفصل‌های آموزشی، مشارکت جدی بخش خصوصی و پایش مستمر نتایج آموزش‌هاست.

امروز مهارت، مهم‌ترین سرمایه توسعه است. اگر برای ارتقای کیفیت آموزش‌های مهارتی تصمیم‌های جدی و آینده‌نگر گرفته نشود، فاصله میان آموزش و بازار کار عمیق‌تر خواهد شد؛ فاصله‌ای که هزینه آن را هم جوانان جویای کار می‌پردازند و هم اقتصاد استان.