به گزارش سکان نیوز، درواقع، با پایان جنگ جهانی دوم، حوزه اخلاق پژوهش نیز دستخوش تغییراتی قرار گرفت که ناشی از افشای اقدامات بیرحمانه و غیرانسانی پزشکان نازیها بر روی زندانیان اردوگاههای کار اجباری بود.
در واکنش به این جنایات غیرقابل بخشش بین سالهای 1946-1947 داداگاه نورِنبرگ برگزار شد و خروجی این دادگاه چندین کُد نورِنبرگ توأم با «رضایت آگاهانه» بود.
پیرو کُد نورنبرگ؛ بهترتیب «بیانیه هلسینکی» توسط انجمن پزشکی جهانی در سال ۱۹۶۴و تصویب «قانون ملی پژوهش» آمریکا در سال ۱۹۷۴ از جمله مهمترین اقدامات درراستای تکمیل اصول اخلاقی کد نورِمبرگ بود.
تأکید این قوانین برضرورت حفاظت از حقوق آزمودنیها، رعایت کرامت انسانی و نظارت بر فرآیندهای پژوهشی بود. بیشتر کشورهای دنیا در دهههای اخیر اقداماتی درراستای تقویت بنیانهای پژوهش خود کردهاند که متضمن رعایت استانداردهای اخلاقی در علم پزشکی و علوم انسانی باشد؛ ولی متأسفانه هنوز مشکلات بسیاری در این زمینه وجود دارد.
با هدف رعایت اصول اخلاقی برخی از دانشگاههای دنیا اقدام به تشکیل «هیئتهای بازبینی سازمانی» با هدف بررسی، ارزیابی و نظارت بر طرحهای تحقیقاتی کردهاند.
این هیئتهای بازبینی نقش کلیدی در صیانت از حقوق مشارکتکنندگان در پژوهش و ارتقای استانداردهای اخلاقی پژوهشی ایفا میکنند.
نویسنده: دکتر مرتضی خاکپور
سیاستپژوه و مشاور صنعت ساختمان
